hamburger overlay

Dlaczego chory na cukrzycę typu 2 obawia się leczenia insuliną?

AUTOR: dr n.med.Mariusz Tracz; Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych WUM

Cukrzyca typu 2 ma charakter postępujący. Wraz z defektem komórek B, na pewnym etapie choroby konieczne jest rozpoczęcie insulinoterapii. 

 

Chory z cukrzycą typu 2 może też czasowo wymagać podania insuliny np. w związku z zabiegiem chirurgicznym itd.

Lekarz zalecający rozpoczęcie insulinoterapii, szczególnie u osób z cukrzycą typu 2, spotyka się często z oporami ze strony pacjenta.


Ponad jedna czwarta pacjentów (27%) zakwalifikowanych do leczenia insuliną początkowo odmawia stosowania tej terapii [4]. Problem ten określa się w literaturze jako „psychologiczną insulinooporność” (PIR, psychological insulin resistence).

  • Zdarza się, że chorzy nie zgadzają się na leczenie insuliną, a lekarz nie zawsze potrafi ich przekonać do tej formy terapii. Ważne jest stworzenie odpowiedniej atmosfery zaufania aby chory mógł wyrazić swoje lęki i niepokoje,  które często wiążą ze stereotypami na temat tej formy leczenia, powtarzanymi w środowisku chorych na cukrzycę

Podczas rozmowy z pacjentem należy zidentyfikować indywidualne bariery występujące u chorego poprzez zadawanie właściwych pytań:

  • „Jakie są powody, że sprzeciwia się Pani/Pan leczeniu insuliną?”
  •  „Czego Pani/Pan obawia się w związku z iniekcjami insuliny?”).

Jak wynika z badań, lęki chorych przed rozpoczęciem insulinoterapii są większe niż osób leczonych insuliną, u których nastąpiła zmiana postawy na pozytywną (po rozpoczęciu insulinoterapii), co może być dobrym przykładem dla pacjentów, którym wcześniej nie podawano insuliny [6]

Czynniki wpływające na akceptację terapii (wg White’a i wsp.) [7] to między innymi:

  • umiejętność identyfikacji barier przez lekarza,
  • przekonanie, że zyski wiążące się ze zmianą terapii są większe niż jej niedogodności,
  • gotowość do zmian,
  • system wsparcia (zespół leczący, rodzina)
  • jakość przekazywania informacji przez zespół edukacyjny.

Niewłaściwe podejście lekarza w rozmowie z chorym, czyli negatywne motywowanie np. nierzadko „straszenie” możliwością insulinoterapii w przypadku niestosowania się do zaleceń), może być jedną z głównych przyczyn „ZPI” („zespołu psychologicznej insulinooporności”).

Trzeba podkreślić, że duży wpływ na motywację chorego i jego postawę wobec insulinoterapii ma przekonanie i motywacja samego lekarza prowadzącego leczenie cukrzycy.

Wnioski:

  • Temat dotyczący insulinoterapii powinien być stałym punktem programu  szkolenia od samego początku od rozpoznania cukrzycy typu 2.
  • Dobrze jest zidentyfikować czego chory obawia się w związku z leczeniem insuliną, jakie ma na ten temat przekonania
  • Algorytm leczenia insuliną musi być dobrany do indywidualnych potrzeb i możliwości chorego.
  • Właściwa edukacja chorego i samokontrola jest niezbędnym warunkiem skutecznej i bezpiecznej terapii insuliną.

Piśmiennictwo:

  1. Tekst oparty na:  M.Tracz. Edukacja zdrowotna w cukrzycy. W: Cukrzyca kompendium. Pod redakcją J.Sieradzkiego. Via Medica 2009.
  2. Tracz M. Edukacyjne aspekty insulinoterapii u chorych z typem 2 cukrzycy. Zespół Psychologicznej Insulinoopor- ności. HumaNews 2005; 4: 8–9.
  3. Hirsch Irl B., Bergenstal R.M., Parkin C.G., Wright E., Buse J.B. A real-world approach to insulin therapy in primary care practice. Clinical Diabetes 2005; 2: 78–86.
  4. Polonsky W.H., Jackson R.A. What’s so tough about taking insulin? Addressing the problem of psychological insulin resistance in type 2 diabetes. Clinical Diabetes 2004; 3: 147–150.
  5. Snoek F. Psychological insulin resistance: what do patients and providers fear most? Diabetes Voice 2001; 3: 26–28.
  6. Lauritzen T., Zoffmann V. Turning empathy into action — understanding the psychological barriers to effective diabetes therapy. Diabetes Voice 2004; 49: 16–18 (numer specjalny).
  7. White J.R., Davis S.N., Cooppan R. i wsp. Clarifying the role of insulin in type 2 diabetes management. Clinical Diabetes 2003; 1: 14–21.
  8. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2015. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Diabetologia Kliniczna 2015; tom 4 , supplement A.

Proponujemy również

Udostępnij

Artykuł z kategorii